Sprawa pana Tomasza zwolnionego z IKEI za cytowanie Pisma Świętego wciąż wywołuje wiele komentarzy. Głos na ten temat zabrał Artur Kubik, przewodniczący związku zawodowego Solidaritet Norge. Publikujemy rozmowę jaką przeprowadził z nim nasz Instytut.
Instytut Ordo Iuris:
IKEA w Polsce przeprowadziła wśród swoich pracowników kampanię „Włączenie LGBT+ jest obowiązkiem każdego z nas” na rzecz tworzenia „kultury integracyjnej” dla osób LGBT. Co Pan sądzi o tej inicjatywie?
Artur Kubik, Przewodniczący związku zawodowego Solidaritet Norge, prawnik:
To, co zrobiła IKEA w Polsce jest bardzo zaskakujące, nawet gdy weźmiemy pod uwagę, że jest to koncern wywodzący się ze Skandynawii. Ja nigdy, przez ostatnie kilkanaście lat, nie spotkałem się w Norwegii – w żadnym zakładzie pracy – z taką akcją. Czym innym jest wzięcie udziału w tzw. „paradzie równości” w miejscu publicznym, a czym innym propagowanie pewnych wartości przypisanych jednej z grup społecznych w miejscu pracy.
W Norwegii są zakłady, gdzie pracują ludzie różnej narodowości, różnej orientacji seksualnej, czy też różnego wyznania, a także osoby niewierzące. W takiej sytuacji propagowanie wartości narzuconych z góry przez kierownictwo, w tym przypadku IKEI, jednej grupy społecznej ze względu na jej cechę to gotowy przepis na budowanie konfliktów wśród pracowników i wzbudzanie niepokoi. Oprócz tego można to uznać to za dyskryminację w świetle wyroków zapadłych w Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu. Proszę spojrzeć jaka była reakcja w tym konkretnym przypadku – osoby wierzące, które poczuły się obrażone, zaczęły reagować. W Polsce zareagowały osoby wyznania chrześcijańskiego, w Norwegii, mam prawo podejrzewać, że zareagowałyby osoby wyznania muzułmańskiego. Żaden rozsądny pracodawca, nie potrzebuje niepokoi w miejscu pracy, a z pewnością ich nie wywołuje. Natomiast czym innym jest obowiązek pracodawcy reagowania, jeżeli ktoś jest dyskryminowany ze względu na narodowość, rasę, wyznanie, itd.
Czy Pańskim zdaniem – jako prawnika – możliwe jest w krajach Unii Europejskiej przetwarzanie przez zakłady pracy, w jakiejkolwiek formie, danych osobowych wrażliwych, w tym dotyczących religii, wyznania i orientacji seksualnej?
Porządek prawny w Norwegii i Polsce pod wieloma względami jest rożny, ale w obu krajach obowiązuje ta sama Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy chociażby ostatnio wprowadzona, dyrektywa RODO przez Unię Europejską (obowiązuje także w Norwegii), która jeszcze bardziej zaostrza przepisy dotyczące przetwarzania danych osobowych.
W związku z obowiązującymi przepisami, instytucje publiczne a tym bardziej prywatne nie mogą przetwarzać danych osobowych związanych, z wyznawaną religią, poglądami czy orientacją seksualną. Więc tutaj rodzi się wątpliwość – jeżeli IKEA chce promować konkretnych pracowników ze względu na ich orientacją seksualną, to musi gromadzić w związku z tym dane osobowe pracowników na tę okoliczność. Jak ma zamiar to robić jednocześnie nie łamiąc obowiązującego prawa? Należy przecież brać pod uwagę fakt, iż mogą być osoby homoseksualne, które nie będą sobie życzyły tego, aby ich pracodawca gromadził takie dane, gdyż chcą zachować prawo do prywatności. Stwarza to kolejne pole do wykluczania osób homoseksualnych chcących zachować swoją prywatność i tworzenia podziałów wśród pracowników.
Dodatkowo, osoby heteroseksualne mogą deklarować się jako homoseksualne w obawie, aby nie uniknąć np. awansów, to buduje fikcję i niezdrową atmosferę w pracy.
Czy w Norwegii w zakładach pracy są organizowane kampanie na rzecz promowania różnorodności i wielokulturowości, a jeśli tak, to jaką te kampanie przybierają formę?
W Norwegii są organizowane kampanie związane z różnorodnością kulturową w miejscu pracy, ale jest to robione w neutralny sposób, np. koncern zajmujący się sprzedażą żywności ogłasza piątek dniem kuchni polskiej, następny piątek dniem kuchni meksykańskiej, itd. Pojawia się wówczas w gazetce wewnętrznej np. wywiad z pracownikiem z Polski, który opowiada o tradycyjnych potrawach z Polski i w dniu kuchni polskiej, w zakładowej kantynie serwowane są dodatkowo dla chętnych tradycyjne dania kuchni narodowych. Jest to przykład z życia wzięty.
Zdecydowaliśmy się przyłączyć do petycji Instytutu Ordo Iuris w obronie pana Tomasza, absolutnie nie dlatego, że chcemy napiętnować pracowników o orientacji homoseksualnej. Oczywiście nikomu nie odmawiamy ich praw. My, jak kogoś bronimy, to nie pytamy się jakie ma poglądy polityczne czy orientację seksualną, tylko koncentrujemy się na meritum sprawy. Uznajemy, iż promowanie jednych grup społecznych w miejscu pracy kosztem praw i wolności innych ludzi jest dyskryminacją i rodzi konflikty. Odnoszę także wrażenie, że zarząd firmy IKEA w Polsce, po prostu „przedobrzył” i chciał być bardziej skandynawski od samej Skandynawii. W miejscu pracy powinni czuć się dobrze wszyscy pracownicy bez względu na ich orientację seksualną czy też inne cechy. Jeżeli pracownicy chcą na tego typu tematy między sobą rozmawiać, nikt im tego nie zabroni, ale nie powinno to być narzucane odgórnie. Pracodawca musi być neutralny światopoglądowo.
Artur Kubik – założyciel oraz pomysłodawca związku zawodowego Solidaritet Norge. Posiada wykształcenie prawnicze, socjologiczne i ekonomiczne. Karierę zawodową rozpoczął w polskich i zagranicznych instytucjach finansowych. Kolejne lata pracy to Roper Starch Wroldwide Company w USA jako analityk rynku oraz dla norweskiej firmy logistycznej. Następnie rozpoczął działalność w związku zawodowym. Członek Norwegian-Polish Chamber of Commerce, uczestnik Kongresu Regionów, honorowy gość norweskiej premier Erny Solberg, oraz wizytującego Norwegię Prezydenta RP Andrzeja Dudy.
